Mangler i datagrunnlaget

Reviderte tall for 2020 ble publisert 28. september 2021. På grunn av mangler i datagrunnlaget var de publiserte tallene for jordbruksareal mellom 0,6 og 1,1 prosent for lave, mens husdyrtallene var mellom 1 og 2 prosent for lave.

Gardsbruk, jordbruksareal og husdyr

Oppdatert: september 2, 2021

Endra:

Neste oppdatering: Foreløpig ikkje fastsett

Endring i jordbruksbedrifter
Endring i jordbruksbedrifter
2019 - 2020
-1,0
%

Utvalde tabellar og figurar frå denne statistikken

Dyretal per jordbruksbedrift med vedkomande husdyr, etter fylke og bruksstorleik
Dyretal per jordbruksbedrift med vedkomande husdyr, etter fylke og bruksstorleik
StorfeSauer over 1 årMjølkegeiterAlssvin i altSlaktesvinHøner
I altKyr i altMjølkekyrAmmekyr
201051,720,021,413,462,491,266,6209,62 140,1
201153,220,622,114,062,894,171,2217,82 198,1
201255,221,523,414,462,3100,274,9230,02 221,7
201356,322,024,114,863,3103,076,6229,82 147,5
201457,722,524,615,461,7109,480,8235,32 101,8
201559,823,325,516,063,5110,983,6232,62 096,4
201661,923,926,116,865,3115,583,0227,32 100,2
201763,424,526,917,165,1113,477,4230,12 067,9
201864,325,227,917,466,2118,476,8226,72 041,6
201965,525,228,017,464,4119,979,3244,73 101,6
202067,726,629,918,065,4119,979,5253,43 056,0
Fylke
Oslo og Viken69,728,034,221,657,193,466,2254,73 451,6
Innlandet70,827,627,721,676,696,7104,2300,93 428,3
Vestfold og Telemark61,625,333,020,247,197,374,9296,02 571,2
Agder51,020,825,015,548,717,046,4139,61 622,9
Rogaland80,230,035,515,876,0143,297,7262,65 802,8
Vestland44,618,922,310,247,6106,035,0110,4960,5
Møre og Romsdal65,326,229,814,852,9179,917,5186,21 439,9
Trøndelag - Trööndelage78,830,133,319,380,457,385,5266,44 244,7
Nordland - Nordlánnda72,027,430,318,292,7142,077,5254,91 100,5
Troms og Finnmark - Romsa ja Finnmárku61,125,427,614,195,9146,928,2112,3864,7
Jordbruksareal i drift
- 49 dekar47,322,442,38,924,673,6118,8259,54 344,6
50 - 99 dekar23,611,017,47,336,580,549,5156,3941,3
100 - 199 dekar31,413,416,610,158,3106,258,5196,51 762,0
200 - 299 dekar45,918,620,214,785,1137,764,3227,72 852,0
300 - 499 dekar69,126,728,119,6102,5151,474,8275,13 308,9
500 dekar og mer128,046,046,228,6129,6178,592,3316,25 091,4
Standardteikn i tabellar
Husdyr
Husdyr
1969197919891999200020012002200320042005200620072008200920102011201220132014201520162017201820192020
Hestar40 63520 70417 41726 95928 46828 88329 50328 53129 02930 01931 15432 94634 38735 62536 71236 42436 34034 45233 11731 69429 93027 20326 59226 40026 136
Storfe i alt971 928968 843949 3691 033 070987 915978 854958 661956 916943 208933 698922 976905 515891 170878 134874 529864 139861 924853 655840 000853 327872 145885 292881 991874 136882 961
Kyr436 353372 288340 469349 757342 248336 173329 814329 698325 368320 837318 458314 309311 520306 288308 316305 239306 582303 897299 876303 048307 307312 954317 033310 234319 344
Mjølkekyr:::312 948297 731289 617281 502278 137271 970265 186259 084253 364248 283239 637238 442233 347233 257228 895223 997224 298221 485219 265219 016210 540213 511
Ammekyr:::36 80944 51746 55648 31251 56153 39855 65159 37460 94563 23766 65169 87471 89273 32575 00275 87978 75085 82293 68998 01799 694105 833
Andre storfe535 575596 555608 900683 313645 667642 681628 847627 218617 840612 861604 518591 206579 650571 846566 213558 900555 342549 758540 124550 279564 838572 338564 958563 902563 617
Sauer i alt1 840 7551 952 0922 183 0982 324 7892 352 7052 452 8142 459 1852 481 0732 466 9652 423 0412 360 0622 267 1342 250 4712 289 8622 308 2912 300 4712 229 7342 273 9412 287 4102 380 4912 477 4002 417 8132 403 8262 306 3132 295 736
Sauer under 1 år1 002 8961 089 5881 284 0181 369 4221 386 4271 452 6631 467 4951 494 4341 500 4571 468 3031 431 5761 372 6511 352 5871 382 2991 385 7721 380 0481 324 1281 362 4841 401 3111 462 1501 522 8041 477 4991 447 4371 405 3871 393 011
Sauer over 1 år837 859862 504899 080955 367966 2781 000 151991 690986 639966 508954 738928 486894 483897 884907 563922 519920 423905 606911 457886 099918 341954 596940 314956 389900 926902 725
Geiter i alt91 16080 652:78 59076 37374 99374 31172 39371 84373 05172 20771 98769 46768 27367 48567 23265 68364 12864 36167 00768 64665 56465 82665 17166 997
Mjølkegeiter71 92457 84967 69151 72450 29948 46746 78645 69245 09544 53242 36541 16138 85337 95936 65035 47635 15433 06431 51533 70234 98233 91334 46234 27833 695
Svin i alt621 317672 754656 695738 372730 390710 788751 415790 717825 548824 237836 426837 892828 243845 019850 383854 334855 704851 058842 484848 813854 005851 998815 377786 121768 211
Alssvin i alt78 16386 34084 233100 40890 79191 44292 40997 106100 886100 747102 48399 21699 618100 95497 58697 26396 59696 86294 67095 77192 58089 47985 77480 04475 909
Andre svin543 154586 414572 462637 964639 599619 346659 006693 611724 662723 490733 943738 676728 625744 065752 797757 071759 108754 196747 814753 042761 425762 519729 603706 077692 302
Smågrisar:::265 009255 093247 451245 654267 791280 622275 323283 931271 588274 545286 420289 446283 322280 918280 949275 080275 694281 891267 396259 943248 981244 485
Slaktesvin:::372 955384 506371 895413 352425 820444 040448 167450 012467 088454 080457 645463 351473 749478 190473 247472 734477 348479 534495 123469 660457 096447 817
Høner3 270 4233 827 7993 441 7193 181 1743 290 5103 222 0223 189 9253 265 6443 528 5053 415 0793 362 9693 542 0943 668 4353 897 0493 952 8573 892 8614 019 0464 168 2804 245 6114 331 2094 339 1004 379 9114 487 5114 627 6234 593 165
Livkyllingar:::1 459 6141 188 732:1 014 4361 205 3641 410 7011 298 4681 318 7841 386 6411 280 1371 444 847966 7831 195 6641 062 4831 473 9881 540 7941 551 6121 553 532..1 253 855999 6511 224 760
Slaktekyllingar:::4 833 8758 695 046:7 952 1688 108 4418 039 6318 881 73610 840 71812 606 07513 099 62313 159 33611 854 14811 782 41514 406 44215 974 60716 565 06614 583 62413 918 81215 642 77215 597 67216 096 16914 217 969
Standardteikn i tabellar
Jordbruksareal per jordbruksbedrift, etter fylke.
Jordbruksareal per jordbruksbedrift, etter fylke.
202020192018201720162015201420132012201120102009200820072006
Hele landet254,7251,8248,6244,2239,2234,7229,4225,8221,7219,0215,8212,7209,8206,7202,0
2020
Oslo og Viken322,2
Østfold (-2019)0,0346,4341,7336,0333,9327,0321,8313,0307,8301,2297,7293,3288,2285,4280,1
Oslo og Akershus (-2019)0,0379,3372,6367,0361,2355,9350,7345,8336,6327,1321,5316,8314,6311,3302,4
Innlandet286,6
Hedmark (-2019)0,0347,0339,2332,5323,6313,9305,3301,1294,0287,1281,8275,8268,4262,7255,9
Oppland (-2019)0,0233,2231,6224,2219,9214,8209,0205,2202,6200,0198,9196,5194,2192,7188,6
Buskerud (-2019)0,0240,7236,6233,9231,3225,5223,3221,6219,0218,3215,0214,9210,1204,2196,7
Vestfold og Telemark245,8
Vestfold (-2019)0,0303,6297,7292,0285,1277,4274,1268,6261,3257,9253,8247,7245,0240,6232,8
Telemark (-2019)0,0180,5177,4173,4172,3168,9165,3163,5159,5157,6155,8155,4156,8154,3149,8
Agder168,6
Aust-Agder (-2019)0,0164,4163,8160,2160,2161,8159,5159,4158,3157,4152,8154,7156,6152,6149,7
Vest-Agder (-2019)0,0173,5176,1173,0169,8168,0164,7162,1159,3162,4159,0161,0162,0158,2158,3
Rogaland247,6244,6242,2237,9234,6230,1223,2220,7216,7215,0210,6206,3203,5199,9195,9
Vestland139,9
Hordaland (-2019)0,0132,4132,6132,3129,4128,1126,4125,6125,2126,4125,5124,1121,3120,9120,6
Sogn og Fjordane (-2019)0,0151,4150,2148,4145,2143,6141,4139,0137,3136,8135,5133,7132,7129,3124,7
Møre og Romsdal212,9215,0214,7211,5203,2200,5194,3193,4190,0188,2187,0183,2181,0177,4171,9
Sør-Trøndelag (-2017)0,00,00,0263,9257,6252,4248,0244,7240,0236,6233,2227,6226,0220,9216,8
Nord-Trøndelag (-2017)0,00,00,0287,1279,7273,0265,1258,4253,0249,3245,2240,7237,6233,8231,1
Trøndelag - Trööndelage291,8
Nordland - Nordlánnda290,6280,1277,4269,7258,8254,5245,2238,6232,4228,8225,4224,6221,8224,1218,7
Troms og Finnmark - Romsa ja Finnmárku298,5
Troms - Romsa (-2019)0,0286,6276,7270,5256,6255,3241,3235,6226,3228,5220,6215,5211,6204,4199,0
Finnmark - Finnmárku (-2019)0,0320,0313,3304,3295,7289,3286,9285,1281,0270,6255,6264,0251,1251,0244,9
Standardteikn i tabellar
Jordbruksbedrifter i alt og jordbruksbedrifter etter brukartype.
Jordbruksbedrifter i alt og jordbruksbedrifter etter brukartype.
Jordbruksbedrifter i altMed personleg brukarMed upersonleg brukar
I altAnsvarleg selskapAS, institusjon o.l.
200848 82545 6793 1462 667479
200947 68844 6523 0362 533503
201046 62443 7662 8582 379479
201145 61242 9392 6732 164509
201244 79442 3032 4911 994497
201343 72641 3312 3951 902493
201443 02240 7302 2921 795497
201542 01839 7672 2511 704547
201641 12139 0372 0841 546538
201740 33838 2732 0651 467598
201839 67837 6542 0241 383641
201939 09037 0482 0421 344698
202038 71336 6912 0221 310712
2020
Oslo og Viken6 3436 041302145157
Innlandet7 0166 70531122487
Vestfold og Telemark2 6182 45716153108
Agder1 8011 713884543
Rogaland4 0313 80622515273
Vestland5 8575 58227519976
Møre og Romsdal2 3932 24914411529
Trøndelag - Trööndelage5 6375 31831923287
Nordland - Nordlánnda1 8851 7621239528
Troms og Finnmark - Romsa ja Finnmárku1 1321 058745024
Jordbruksareal i drift
0 dekar1 1 2131 02119284108
1 - 4 dekar2 20915455946
5 - 49 dekar4 0973 807290111179
50 - 99 dekar6 3486 13920911891
100 - 199 dekar9 7649 49826617888
200 - 299 dekar6 1205 93518513055
300 - 499 dekar6 0245 76625820553
500 dekar og mer4 9384 37156747592
1Omfattar i hovudsak samdrifter med mjølkeproduksjon.
2Omfattar i hovudsak jordbruksbedrifter med hagebruk.
Standardteikn i tabellar
Jordbruksareal etter bruken. Dekar
Jordbruksareal etter bruken. Dekar
2020201920182017201620152014201320122011201020092008200720062005
Jordbruksareal i drift9 859 6189 842 5409 862 8029 851 1169 836 6089 860 3559 867 6799 871 4289 928 6349 989 18710 059 85710 142 87410 244 88310 320 19810 344 60710 354 236
Fulldyrka jord8 076 6268 051 4628 062 8278 045 0628 081 5808 101 6278 111 3458 107 5158 163 2888 223 6378 301 4648 394 8108 493 5108 574 3778 627 6238 662 462
Åker og hage3 270 9273 226 6333 275 6913 318 2953 331 6523 302 4513 325 9753 350 4903 434 2593 476 1603 535 9853 566 3593 609 2453 668 8373 731 3233 804 475
Korn og oljevekstar til mogning2 831 9712 789 8222 832 5912 891 0612 891 9822 861 9532 878 4652 895 1962 996 9943 039 5263 070 7023 104 1193 138 3193 181 0563 246 9453 319 047
Kveite676 697803 508586 531757 546667 687857 572791 699548 392669 825738 901720 820815 997931 697912 150857 477808 168
Rug0--....0..00000::::
Rugkveite65 25093 12533 29283 69145 587104 13060 94730 14414 76152 80567 59571 22181 69476 30260 58369 400
Bygg1 392 2241 304 9541 479 5101 348 5681 375 5591 232 9161 265 0551 593 8711 565 3461 479 7461 461 8001 363 3851 299 0671 406 7491 524 2601 632 987
Havre665 480550 981698 302676 211761 692632 550719 765688 166692 189716 049761 143810 310777 747723 853739 486741 557
Blandkorn og erter til mogning0--....0..00000-::-
Oljevekstar til mogning29 73234 28432 75823 11941 45734 78540 99934 62354 87352 02559 34443 20648 11462 00265 13966 935
Potet115 064116 858116 138117 282119 839118 355123 452126 340126 681128 963132 399137 485143 212144 658140 460137 344
Rotvekster til fôr, grønfôr og silovekstar0--....0..00000::::
Grønfôr- og silovekstar95 106108 558110 50795 82090 72999 648112 783122 053105 190102 117119 319119 761130 566137 325149 117155 402
Grønsaker på friland82 45383 65784 17980 92682 90776 76875 64570 78271 24868 68371 22072 27176 28876 83969 77468 635
Jordbær12 38913 33714 16114 65715 45616 35216 78515 65415 12714 38513 90714 66015 23316 90417 89417 524
Andre vekstar på åker og i hage128 732107 828112 701113 230121 464117 971109 765101 499107 160112 178117 660108 28396 247103 47097 34394 886
Brakk5 2126 5735 4145 3199 27511 4049 08018 96611 85910 19610 7789 7809 3808 5859 79011 637
Eng til slått og beite6 588 6886 615 9046 587 1116 532 8216 504 9566 557 9046 541 7046 520 9386 494 3756 513 1396 523 8726 576 5156 635 6386 651 3616 613 2846 549 761
Fulldyrka eng4 805 6994 824 8294 787 1364 726 7674 749 9284 799 1764 785 3704 757 0494 729 0294 747 5894 765 4794 828 4514 884 2654 905 5404 896 3004 857 987
Anna eng og beite1 782 9891 791 0751 799 9751 806 0541 755 0281 758 7281 756 3341 763 8891 765 3461 765 5501 758 3931 748 0641 751 3731 745 8211 716 9841 691 774
Overflatedyrka eng206 124200 423199 714195 037195 171197 670198 514199 525201 281200 655207 036224 545243 272253 754261 102267 700
Innmarksbeite1 576 8651 590 6521 600 2611 611 0171 559 8571 561 0581 557 8201 564 3641 564 0651 564 8951 551 3571 523 5191 508 1011 492 0671 455 8821 424 074
Standardteikn i tabellar

Om statistikken

Statistikken gir oversikt over talet på jordbruksbedrifter, storleiken på bedriftene, driftsform og produksjonsgrunnlaget i form av jordbruksareal og husdyr som blir disponert.

Jordbruksbedrift

Verksemd med jordbruksdrift, medrekna hagebruk og husdyrhald. Bedrifta omfattar alt som blir drive som ei eining under ei leiing og med felles bruk av produksjonsmidlar. Jordbruksbedrifta er uavhengig av kommunegrenser. Ei jordbruksbedrift skal ha driftssenter på ein landbrukseigedom.

Brukar

Den som er ansvarleg for drifta av ei jordbruksbedrift. I Verksemd- og føretaksregisteret er personlege brukarar registrerte som innehavarar av einskildpersonføretak. Andre brukarar av jordbruksbedrifter er til dømes ansvarleg selskap, aksjeselskap, stiftelse, stat, kommune osv.

Brukar blir ofte inndelt i personleg brukar og upersonleg brukar. Personleg brukar omfattar innehavarar av einskildpersonføretak, og desse blir òg fordelte etter kjønn. Om lag 95 prosent av jordbruksbedriftene har personleg brukar. Upersonleg brukar omfattar alle andre organisasjonsformer.

Jordbruksareal

Jordbruksareal er summen av fulldyrka jord, overflatedyrka jord og innmarksbeite.

Fulldyrka jord

Jordbruksareal som er rydda til vanleg pløyedjupn og som kan nyttast til åkervekstar eller til eng som kan fornyast ved pløying.

Overflatedyrka jord

Jordbruksareal som for det meste er rydda og jamna i overflata, slik at maskinell hausting er mogleg.

Innmarksbeite

Jordbruksareal som kan nyttast til beite, men som ikkje kan haustast maskinelt. Minst 50 prosent av arealet skal vere dekt av grasartar eller urter som toler beiting.

Jordbruksareal i drift

Jordbruksareal som blir hausta minst ein gong i løpet av eit år, medrekna tilsådd eller planta areal av fleirårige vekstar som enno ikkje gir avling. Areal av open åker der det ikkje blir tatt avling i løpet av året, men som er tenkt hausta neste år (eittårig brakk) reknast òg med.

Driftsform og standard omsetning

Klassifisering av jordbruksbedriftene etter driftsform er ei inndeling som er felles for alle EU- og EØS-landa. Driftsforma til ei jordbruksbedrift blir fastsett ut frå delen som dei ulike plante- og husdyrproduksjonane utgjer av den totale produksjonen til bedrifta. Driftsforminndelinga til og med 2009 brukte standard dekningsbidrag (SDB) som felles mål for storleiken til dei ulike plante- og husdyr­produksjonane. Frå og med 2010 er SDB erstatta med standard omsetning (SO) som felles måleeining. Samstundes blei det gjort nokre mindre metodeendringar. Driftsforminndelinga frå og med 2010 er difor ikkje fullt ut samanliknbar med tidlegare inndelingar.

Standard omsetning (SO) for ein plante- eller husdyrproduksjon er verdien av produksjonen basert på produsentpris. SO er eksklusive direkte tilskott, meirverdiavgift og skattar/avgifter. SO-faktorane blir berekna på regionalt nivå per dekar og per dyr for aktuelle plante- og husdyrproduksjonar. Vidare blir SO-faktorane berekna som ein gjennomsnittleg verdi per år for ein referanseperiode på 5 år.

Total standard omsetning for ei jordbruksbedrift er summen av SO-faktorane per dekar/husdyr multiplisert med talet på dekar/hus­dyr for alle plante- og husdyrproduksjonar på bedrifta.

I tabellane blir følgjande inndelingar nytta: Fylke og kommune der jordbruksbedrifta har driftssenteret, jordbruksareal i drift på jordbruksbedrifta, brukartype og driftsform

Gardsbruk, jordbruksareal og husdyr

Foreløpig ikkje fastsett

426 Seksjon for eiendoms-, areal- og primærnæringsstatistikk

Fylke, kommune

Årlege førebelse og endelege tal.

Mellom anna areal- og husdyrdata blir rapporterte til både Eurostat og FAO.

Fil med avidentifiserte individdata blir lagra i SSB.

Føremålet er å skaffe fram opplysningar om talet på jordbruksbedrifter, storleiken på bedriftene og driftsform samt produksjonsgrunnlaget i form av jordbruksareal og husdyr som bedriftene disponerer.



Frå 1907 er det halde fullstendige jordbruks- eller landbruksteljingar om lag kvart tiande år, med teljinga i 2010 som den siste. Etter 1999 har Statistisk sentralbyrå etablert ein årleg totalpopulasjon av jordbruksbedrifter. Grunnlaget for populasjonen er aktive jordbruksbedrifter i Landbruksregisteret, og gjennom koplingar mot andre administrative register (søknadar om produksjonstilskott i jordbruket, Leveranseregisteret for korn og oljevekstar, Leveranseregisteret for slakt o.a.) blir det henta inn opplysningar om bruken av jordbruksarealet, husdyrhaldet og produksjonen i jordbruksbedriftene. Til saman dannar desse opplysningane grunnlag for utarbeiding av den årlege statistikken om strukturen i jordbruket.

Statistikken blir særleg nytta av landbruksforvaltninga og næringsorganisasjonane i jordbruket, mellom anna i regi av Budsjettnemnda for jordbruket.

Ingen eksterne brukarar har tilgang til statistikk før statistikken er publisert til same tid for alle kl. 08.00 på ssb.no etter varsling seinast tre månader før i Statistikkalenderen Les meir om prinsippa for lik behandling av brukarane

Landbruksdirektoratet publiserer statistikk basert berre på søknadar om produksjonstilskott i jordbruket. Statistisk sentralbyrå sin statistikk inneheld i tillegg eit mindre tal jordbruksbedrifter som ikkje søker tilskott. Dei seinare åra har dette tillegget utgjort 1 - 2 prosent av totalt tal jordbruksbedrifter, medan det tilhøyrande jordbruksarealet har utgjort i underkant av 1 prosent.

Statistikkloven §§ 2-1, 3-2.

Parlaments- og rådsforordning (EF) 1166/2008

Statistikken omfattar alle aktive jordbruksbedrifter. Som aktive jordbruksbedrifter inngår alle søkarar av produksjonstilskott samt eit mindre tal bedrifter som ikkje søker tilskott, men som fyller visse vilkår med omsyn til plante- og/eller husdyrproduksjon.

Søkarar av produksjonstilskott utgjer mesteparten av einingane som høyrer med i den årlege totalpopulasjonen av jordbruksbedrifter. Bedrifter som ikkje søker produksjonstilskott blir identifisert ved å kombinere ei rekkje andre datakjelder, både kjelder internt i Statistisk sentralbyrå og register som Byrået mottar frå andre:

  • Verksemd- og føretaksregisteret (Statistisk sentralbyrå)
  • Landbruksteljing 2010 (Statistisk sentralbyrå)
  • Årlege landbruksundersøkingar (Statistisk sentralbyrå)
  • Leveranseregisteret for korn- og oljevekstar (Landbruksdirektoratet)
  • Leveranseregisteret for slakt (Landbruksdirektoratet)
  • Husdyrregisteret - storfe (Mattilsynet)
  • Tilleggsskjema til næringsoppgåve (Skatteetaten)

Statistikken byggjer på koplingar av datafiler som kvar for seg har blitt kontrollert ved etablering.

1 - 2 prosent av jordbruksbedriftene søker ikkje om produksjonstilskott. For ein del av desse einingane er jordbruksareal og tal husdyr berekna utifrå tilgjengelege opplysningar om mellom anna leveransar av korn og slakt.

Ikke relevant

Tal blir ikkje offentleggjort dersom det kan føre til at den einskilde jordbruksbedrift blir identifisert.

Statistikken kan stort sett samanliknast med tal frå dei tidlegare fullstendige teljingane. I teljingane før 1999 var teljedatoen for det meste 20. juni. For åra 1999 - 2016 var teljedatoen 31. juli med unntak for sau. Frå 2017 er teljedatoen 1. oktober.

Teljingane til og med 1979 omfatta all dyrking av nyttevekstar og alt husdyrhald utan omsyn til omfanget. I publikasjonane frå dei tidlegare teljingane er likevel mange av tabellane avgrensa til å gjelde einingar med minst 5 dekar jordbruksareal i drift. Nesten all jordbruksdrift drive som næring fann stad på desse einingane, medan einingar under 5 dekar i det alt vesentlege representerte hobbyprega produksjon for eige hushald.

Frå 1989 til 1999 auka talet på samdrifter med mjølkeproduksjon på ku eller geit mykje. Ved søknad om produksjonstilskott blei desse einingane registrerte utan jordbruksareal i drift. Areal nytta til fôrproduksjon for samdriftene blei i staden registrert på jordbruksbedriftene til dei som var med i samdrifta. Dersom tala frå og med 1999 berre skulle omfatte einingar med minst 5 dekar jordbruksareal i drift, ville ein monaleg produksjon i mjølkesamdrifter og veksthusgartneri blitt utelate. Tabellane frå og med 1999 omfattar difor einingar med mindre enn 5 dekar jordbruksareal i drift så sant produksjonen har eit visst omfang.

I teljingar før 1999 har jordbruksbedrifta vore avgrensa til det som blei drive som ei eining innanfor same kommune. Frå og med 1999 er jordbruksbedrifta uavhengig av kommunegrenser. I statistikken blir da alt eigd eller leigd jordbruksareal bedrifta disponerer rekna med i den kommunen der driftssenteret ligg. Aukande jordleige gjer at dette kan gi monaleg utslag i jordbruksarealet for nokre kommunar.

I 2009 blei det innført produksjonstilskott for jordbruksbedrifter med minst 25 bikubar i produksjon. Dette førte til ein tilgang på om lag 300 bedrifter med berre slik produksjon.



Jordbruksareal og vekstar

I tidlegare teljingar til og med 1989 blei plen og prydhage på jordbruksbedriftene rekna med i jordbruksarealet. Til dømes utgjorde plen og prydhage om lag 46 000 dekar i Landbruksteljing 1989. I Jordbruksteljing 1999 og seinare er jordbruksarealet eksklusive plen og prydhage.

På 1990-talet blei det mogeleg å få tilskott for ugjødsla, inngjerda beiteareal, såkalla innmarksbeite. Tidlegare var det krav om gjødsling, og arealet blei då kalla gjødsla beite. I tidlegare teljingar har gjødsla beite vore ein del av natureng og overflatedyrka eng. Innføring av innmarksbeite har ført til at noko nytt areal har blitt definert som jordbruksareal. Endringa har òg ført til at mykje av arealet som tidlegare blei registrert som natureng og overflatedyrka eng no blir rekna som innmarksbeite. Frå 1989 til 1999 auka det registrerte arealet med overflatedyrka eng og innmarksbeite med til saman 418 000 dekar. Ei vesentleg årsak til den etter måten store auken er blant anna auka arealtilskott og krav om spreieareal for husdyrgjødsel. Det har gjort det lønsamt for brukarane å nytte mykje areal og å ta med alt areal i tilskottssøknaden.

Vidare skal ein merke seg at areala frå og med 1999 i hovudsak er gitt i dekar utan desimal. I tidlegare teljingar blei areala gitt i dekar med éin desimal. Vekstar med areal under eitt dekar er derfor i liten grad talt i 1999 og seinare. Størst utslag gir dette for potet, grønsaker på friland, frukt og bær, og særleg for tal jordbruksbedrifter med vedkomande vekst. Areal i veksthus er til og med 2016 gitt i m2. Frå 2017 blir veksthusarealet gitt i dekar utan desimal.

Jordbruksarealet i drift nådde ein topp i 2001, med 10,47 millionar dekar. Frå 2005 til 2013 blei det registrerte jordbruksarealet (inkl. areal ute av drift) redusert med 4,7 prosent. Tal frå Landbruksdirektoratet syner at innføring av nytt digitalt kartverk i same perioden ga ein reduksjon på om lag 3,3 prosent i jordbruksarealet. Reduksjonen kan skuldast meir nøyaktige målingar eller at tidlegare nedgang ikkje har blitt fanga opp før det nye kartgrunnlaget blei tatt i bruk. Arealnedgangen utanom nytt kartverk har vore om lag 1,4 prosent i same perioden.



Husdyr

For åra 1999 - 2016 gjeld husdyrtala per 31. juli, unntatt for sau der teljedatoen var 1. juni eller ved beiteslepp. Teljedatoen i dei tidlegare teljingane har for det meste vore 20. juni. Ei forskyving av teljedatoen med 1 - 2 månader har neppe stor innverknad på dyretalet. Truleg har tilpassing av dyretalet til teljedatoen for produksjonstilskott meir å seie. Frå og med 2017 er teljedatoen 1. oktober for dei fleste dyreslaga.

Viktigaste feilkjelda er knytt til utfyllinga av søknadar om produksjonstilskott i jordbruket. Mange av feila blir oppdaga og retta opp av den lokale landbruksforvaltninga, men feil som ikkje påverkar utbetalinga av tilskott kan bli ignorert. Tidlegare kunne det òg oppstå feil da tilskottssøknadane blei registrerte elektronisk, sjølv om det blei gjennomført kontrollar i samband med registreringa.

For jordbruksbedrifter som ikkje søker produksjonstilskott, byggjer statistikken på mange ulike register og datakjelder og desse har ulike tidspunkt for oppdatering. Registera kan òg innehalde feil og manglar. Det kan påverke berekningane av til dømes kornareal og talet på dyr utifrå leveransar av korn og slakt.

Det kan vere vanskeleg å avgjere om jordbruksbedrifter som ikkje søker produksjonstilskott er i drift på teljedatoen (31. juli t.o.m. 2016, 1. oktober f.o.m. 2017), eller om drifta er avvikla. Ein kan heller ikkje sjå bort ifrå at nokre få jordbruksbedrifter ikkje blir fanga opp.

Ikke relevant





Kontakt