Temaside - Bedrifter og føretak

Nøkkeltal:

359 359 føretak per 1.1.2010

99,5 prosent av føretaka har under 100 tilsette

485 907 bedrifter per 1.1.2011

4 435 konkursar i 2010, 11 prosent færre enn i 2009

45 981 nyetablerte føretak i 2010, 8,2 prosent fleire enn i 2009

53% av dei nyetablerte føretaka i 2003 overlevde i eit år og 32% var framleis i aktivitet etter fem år

48 prosent av omsetninga i 2008 er innan føretak med 100 eller fleire sysselsette

Ordforklaringar

Føretak:
Føretak er den juridiske eininga. Eksempel på føretak er aksjeselskap, enkeltpersonføretak, ansvarlig selskap, etc.
Bedrift:
Bedrift er ei lokalt avgrensa eining som hovudsakeleg driv verksemd innan ei bestemt næringsgruppe.
Forholdet mellom føretak og bedrift:
Eit føretak kan ha meir enn ei verksemd knytt til seg dersom dei driv verksemd på ulik geografisk lokalisering eller innan ulike næringar. Denne verksemda kallar vi bedrift, og det er denne eininga som utgjer arbeidsplassane. Eksempel på eit føretak er Hydro Aluminium AS, som er eit aksjeselskap med fleire bedrifter.

Konsern:
Sjølvstendige juridiske einingar (føretak) knytta saman ved aksjeeige slik at dei utgjer ei økonomisk eining.
Nyetablering:
Nyetablering er heilt ny verksemd. Nye føretak som tek over ei eksisterande verksemd reknast ikkje med.
Personlig eide foretak:
Føretak der eigarane er personleg ansvarlege. Omfattar organisasjonsformene ansvarleg selskap, selskap med delt ansvar og enkeltpersonføretak.
Allmennaksjeselskap (ASA):
Føretak der ingen av deltakarane har personleg ansvar for føretaket sin skyldnad. Eit ASA vil vanlegvis ha fleire aksjonærar enn eit aksjeselskap (AS), og har fleire krav med omsyn til styre og aksjekapital.
Tilsette:
Talet på tilsette omfattar alle personar som arbeidar for arbeidsgivaren meir enn fire timar i veka.
Sysselsette:
Sysselsette er summen av tilsette og eigarar som sjølve arbeider i verksemda.
Forretningsmessig tenesteyting:
Forretningsmessig tenesteyting omfattar mange forskjellige typar verksemder, som til dømes utleige, annonse- og reklameverksemd, konsulentverksemd, databehandling, forsking og utvikling, arkitektverksemd, vakttenester, reingjering og så vidare.

Tema

Bedrifter og føretak

Norsk næringsliv består av vel 360 000 aktive føretak i privat sektor (inkludert offentleg eigde føretak, ekskludert primærnæringane). Det har vore ei jamn auke i talet på føretak frå denne statistikken vart publisert for første gang i 2001.

Berre 15 prosent av dei personleg eigde føretaka har tilsette.

Det er 1,6 millionar tilsette i private bedrifter og 780 000 tilsette i bedrifter i offentleg sektor per 1. januar 2011.

44 prosent av dei tilsette i private føretak finn ein i føretak med 100 tilsette eller fleir. Desse føretaka utgjer berre ein halv prosent av talet på føretak.

Flest føretak og tilsette finn ein innan varehandel, reparasjon av motorvogner.

Den vanlegaste organisasjonsforma 1.1.2010 er aksjeselskap, fylgt av enkeltpersonføretak. Så mykje som ni av ti føretak har ei av desse to organisasjonsformene.

Flest nyetablerte føretak er innan fagleg, vitskapeleg og teknisk tenesteyting.

1 av 3 foretak er fortsatt i aktivitet 5 år etter de ble etablert. Nyetablerte føretak i Sogn og Fjordane har høgast overlevingsrate, føretak i Oslo har lågast.